आगाऊ कर (Advance Tax) दुसरा हप्ता: 15 सप्टेंबर 2026 पूर्वी व्यवसायांनी काय करावे?

आर्थिक वर्ष 2026-27 साठी आगाऊ कराचा (Advance Tax) दुसरा हप्ता भरण्याची अंतिम तारीख 15 सप्टेंबर 2026 आहे. अनेक व्यावसायिक आणि व्यक्तींना याबाबत संभ्रम असतो — किती रक्कम भरावी, कोणाला लागू आहे आणि उशीर झाल्यास काय होते. या लेखात सोप्या भाषेत संपूर्ण माहिती दिली आहे.

आगाऊ कर म्हणजे काय?

आगाऊ कर म्हणजे ज्या आर्थिक वर्षात उत्पन्न मिळते, त्याच वर्षात हप्त्यांमध्ये आधीच भरावा लागणारा आयकर. “जितके कमवाल, तितके भरा” या तत्त्वावर हा कर आकारला जातो, जेणेकरून सरकारला वर्षभर सतत महसूल मिळत राहतो आणि करदात्यावर वर्षाअखेरीस मोठा एकरकमी भार पडत नाही.

आगाऊ कर कोणाला भरावा लागतो?

ज्यांचे अंदाजित वार्षिक कर दायित्व ₹10,000 पेक्षा जास्त आहे अशा सर्व व्यक्ती, व्यावसायिक, फ्रीलान्सर आणि कंपन्यांना आगाऊ कर भरणे बंधनकारक आहे. कलम 44AD किंवा 44ADA अंतर्गत presumptive taxation निवडलेल्या करदात्यांना मात्र संपूर्ण रक्कम एकाच हप्त्यात 15 मार्चपर्यंत भरण्याची सूट आहे.

Advance Tax हप्त्यांचे वेळापत्रक आणि टक्केवारी

• 15 जून — अंदाजित कराच्या किमान 15%
• 15 सप्टेंबर — अंदाजित कराच्या किमान 45%
• 15 डिसेंबर — अंदाजित कराच्या किमान 75%
• 15 मार्च — अंदाजित कराच्या 100%

दुसरा हप्ता कसा मोजायचा?

उदाहरणार्थ, जर तुमचे या आर्थिक वर्षासाठी अंदाजित एकूण कर दायित्व ₹2,00,000 असेल, तर 15 सप्टेंबरपर्यंत एकूण ₹90,000 (45%) भरलेले असणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही जूनमध्ये आधीच ₹30,000 भरले असतील, तर सप्टेंबरमध्ये उरलेले ₹60,000 भरावे लागतील.

कमी भरणा केल्यास व्याज (कलम 234B, 234C)

निर्धारित टक्केवारीपेक्षा कमी आगाऊ कर भरल्यास कलम 234C अंतर्गत कमी भरलेल्या रकमेवर दरमहा 1% व्याज आकारले जाते. वर्षअखेरीस एकूण कर दायित्वाच्या 90% पेक्षा कमी भरणा राहिल्यास कलम 234B अंतर्गत अतिरिक्त व्याजही लागू होते.

व्यवसायांसाठी व्यावहारिक टिप्स

• वर्षभराच्या उत्पन्नाचा वास्तववादी अंदाज घेऊनच हप्ता ठरवा, अंदाज खूप कमी ठेवू नका.
• मागील वर्षाच्या उत्पन्नाशी तुलना करून चालू वर्षातील बदल (नवीन ऑर्डर्स, कॉन्ट्रॅक्ट्स) विचारात घ्या.
• हप्ता भरल्यानंतर चलन (challan) जपून ठेवा — रिटर्न भरताना आवश्यक असते.
• शंका असल्यास अंतिम तारखेच्या काही दिवस आधीच सीएशी सल्लामसलत करा.

अधिकृत स्रोत आणि संबंधित माहिती

Advance Tax भरण्यासाठी आणि गणनेसाठी आयकर विभागाचे अधिकृत पोर्टल (incometax.gov.in) वापरा. याच महिन्यातील टीडीएस आणि टॅक्स ऑडिटच्या तारखांसाठी आयकर आणि टीडीएस अंतिम तारखा आणि कर लेखापरीक्षण अहवाल हे लेख वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: Advance Tax ऑनलाइन कसा भरायचा?
आयकर पोर्टलवरील e-Pay Tax सुविधेद्वारे चलन क्रमांक 280 वापरून नेट बँकिंग, डेबिट कार्ड किंवा UPI द्वारे भरता येतो.

प्रश्न: पगारदार व्यक्तींना Advance Tax लागू आहे का?
ज्यांचा टीडीएस पूर्णपणे कापला जातो त्यांना सहसा गरज नसते, पण भाडे उत्पन्न, भांडवली नफा किंवा इतर उत्पन्न असल्यास आणि एकूण कर दायित्व ₹10,000 पेक्षा जास्त असल्यास लागू होतो.

प्रश्न: जास्त Advance Tax भरला तर परतावा मिळतो का?
होय, जास्त भरलेल्या रकमेवर कलम 244A अंतर्गत व्याजासह परतावा (रिफंड) मिळतो.

निष्कर्ष

15 सप्टेंबर 2026 पूर्वी आगाऊ कराचा दुसरा हप्ता वेळेवर आणि योग्य रकमेत भरल्यास तुम्ही अनावश्यक व्याज टाळू शकता. कर नियोजन आणि आगाऊ कर गणनेसंदर्भात तज्ज्ञ मदतीसाठी रिन्सन बिझनेसशी संपर्क साधा. आमची टीम तुमच्या उत्पन्नाचा अचूक अंदाज घेऊन योग्य Advance Tax नियोजन करण्यास मदत करते.

आगाऊ कर भरण्याचे टप्पे

प्राप्तिकर कायद्यानुसार, ज्या व्यक्ती किंवा व्यवसायांचे वार्षिक कर दायित्व १०,००० रुपयांपेक्षा जास्त आहे, त्यांना आगाऊ कर चार हप्त्यांमध्ये भरावा लागतो – १५ जून (१५%), १५ सप्टेंबर (एकूण ४५%), १५ डिसेंबर (एकूण ७५%) आणि १५ मार्च (एकूण १००%). दुसरा हप्ता १५ सप्टेंबर २०२६ पूर्वी भरणे आवश्यक आहे.

वेळेवर न भरल्यास काय परिणाम?

निर्धारित मुदतीत आगाऊ कर न भरल्यास कलम २३४B आणि २३४C अंतर्गत व्याज आकारले जाते, जे दरमहा १ टक्का दराने वाढत जाते. व्यावसायिकांनी आपल्या अंदाजित वार्षिक उत्पन्नाचा अचूक अंदाज घेऊन वेळेवर हप्ते भरल्यास अनावश्यक व्याजाचा भुर्दंड टाळता येतो आणि आर्थिक नियोजनही सुरळीत राहते.