जीएसटी अनुपालन कॅलेंडर सप्टेंबर 2026: GSTR-1, GSTR-3B च्या सर्व महत्त्वाच्या तारखा
जीएसटी अनुपालन कॅलेंडर समजून घेणे प्रत्येक व्यवसायासाठी आवश्यक आहे, कारण प्रत्येक महिन्याप्रमाणे सप्टेंबर 2026 मध्येही व्यवसायांना अनेक जीएसटी रिटर्न्स ठराविक तारखेपर्यंत भरावे लागणार आहेत. एकही तारीख चुकल्यास विलंब शुल्क आणि व्याज भरावे लागू शकते, तसेच इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) घेण्यातही अडचण येऊ शकते. म्हणूनच या लेखात सप्टेंबर 2026 मधील सर्व महत्त्वाच्या जीएसटी तारखा सोप्या भाषेत मांडल्या आहेत.
जीएसटी अनुपालन कॅलेंडर: सप्टेंबर 2026 मधील रिटर्नच्या तारखा (ऑगस्ट 2026 च्या व्यवहारांसाठी)
- 10 सप्टेंबर 2026 — GSTR-7 (टीडीएस रिटर्न): सरकारी विभाग आणि अधिसूचित कपातकर्त्यांसाठी.
- 10 सप्टेंबर 2026 — GSTR-8 (टीसीएस स्टेटमेंट): ई-कॉमर्स ऑपरेटर्ससाठी.
- 11 सप्टेंबर 2026 — GSTR-1 (आऊटवर्ड सप्लाय रिटर्न): मासिक फायलर्ससाठी.
- 13 सप्टेंबर 2026 — IFF (इनव्हॉइस फर्निशिंग फॅसिलिटी): QRMP योजनेतील करदात्यांसाठी (ऐच्छिक).
- 13 सप्टेंबर 2026 — GSTR-5: अनिवासी करपात्र व्यक्तींसाठी.
- 13 सप्टेंबर 2026 — GSTR-6: इनपुट सर्व्हिस डिस्ट्रिब्युटर (ISD) साठी.
- 20 सप्टेंबर 2026 — GSTR-3B (सारांश रिटर्न): नियमित मासिक फायलर्ससाठी.
- 20 सप्टेंबर 2026 — GSTR-5A: OIDAR सेवा पुरवठादारांसाठी.
- 25 सप्टेंबर 2026 — PMT-06: QRMP करदात्यांसाठी दुसऱ्या महिन्याचा कर भरणा.
कोणाला कोणता रिटर्न लागू होतो?
जर तुमचा व्यवसाय नियमित जीएसटी नोंदणीकृत असेल आणि मासिक रिटर्न भरत असेल, तर GSTR-1 आणि GSTR-3B या दोन तारखा तुमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाच्या आहेत. जर तुम्ही QRMP (त्रैमासिक रिटर्न, मासिक भरणा) योजनेत असाल, तर तुम्हाला दर महिन्याला IFF द्वारे इनव्हॉइस अपलोड करण्याची आणि PMT-06 द्वारे कर भरण्याची सुविधा आहे, पूर्ण रिटर्न मात्र त्रैमासिक भरले जाते. ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर विक्री करणाऱ्या विक्रेत्यांनी GSTR-8 आणि सरकारी कंत्राटदारांनी GSTR-7 कडे विशेष लक्ष द्यावे.
तारीख चुकल्यास काय होते?
GSTR-3B उशिरा भरल्यास प्रतिदिन ₹50 (शून्य उलाढाल असल्यास ₹20) विलंब शुल्क आणि थकीत कराच्या रकमेवर वार्षिक 18% दराने व्याज आकारले जाते. सलग रिटर्न न भरल्यास GST पोर्टलवर ई-वे बिल तयार करण्यावरही निर्बंध येऊ शकतात, आणि पुढील रिटर्न भरण्यासही अडथळा येतो. त्यामुळे प्रत्येक तारीख गांभीर्याने पाळणे आवश्यक आहे.
वेळेवर अनुपालनासाठी सोप्या टिप्स
- महिन्याच्या सुरुवातीलाच पुढील तीन आठवड्यांतील सर्व ड्यू डेट्सचे कॅलेंडर तयार करा.
- इनव्हॉइस आणि खरेदी नोंदी दर आठवड्याला अपडेट करा, महिनाअखेरीस घाई टाळा.
- GSTR-2B सह तुमचे ITC वेळोवेळी जुळवून (reconcile) पाहा.
- शक्य असल्यास ऑटो-रिमाइंडर किंवा अकाउंटंटची मदत घ्या.
अधिकृत स्रोत आणि संबंधित माहिती
अधिकृत आणि अद्ययावत माहितीसाठी नेहमी जीएसटी पोर्टल (gst.gov.in) तपासा, कारण तारखांमध्ये अधिसूचनेद्वारे बदल होऊ शकतो. हा जीएसटी अनुपालन कॅलेंडर दर महिन्याला अपडेट केला जातो, त्यामुळे नियमितपणे भेट देत राहा. सप्टेंबर 2026 मधील जीएसटीशी संबंधित नवीन नियमांबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी आमचा जीएसटी मधील नवीन नियम 2026 हा लेखही जरूर वाचा. तसेच याच महिन्यातील आयकर व टीडीएसच्या तारखांसाठी आयकर आणि टीडीएस अंतिम तारखा सप्टेंबर 2026 हा लेख पाहा.
लहान व्यवसायांसाठी हा जीएसटी अनुपालन कॅलेंडर विशेषतः उपयुक्त आहे, कारण अनेक वेळा मनुष्यबळाच्या कमतरतेमुळे तारखा चुकतात. म्हणून महिन्याच्या सुरुवातीलाच हा कॅलेंडर आपल्या टीमसोबत शेअर करा आणि जबाबदाऱ्या स्पष्टपणे विभागून द्या.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न: GSTR-3B आणि GSTR-1 मध्ये काय फरक आहे?
GSTR-1 मध्ये तुमच्या विक्रीचे (आऊटवर्ड सप्लाय) तपशीलवार इनव्हॉइस नोंदवले जातात, तर GSTR-3B हा एक सारांश रिटर्न असून त्यात एकूण विक्री, खरेदी आणि भरावा लागणारा कर नमूद केला जातो.
प्रश्न: QRMP योजनेत असलेल्यांनी सप्टेंबरमध्ये काय करावे?
QRMP करदात्यांनी 13 सप्टेंबरपर्यंत ऐच्छिक IFF द्वारे इनव्हॉइस अपलोड करावे आणि 25 सप्टेंबरपर्यंत PMT-06 द्वारे कर भरणा करावा; पूर्ण रिटर्न मात्र तिमाही संपल्यावर भरले जाते.
प्रश्न: जीएसटी अनुपालन कॅलेंडर दर महिन्याला बदलतो का?
तारखांचा ढाचा साधारण सारखाच राहतो, पण सरकारकडून विशेष अधिसूचना आल्यास मुदतवाढ किंवा बदल होऊ शकतो, त्यामुळे अधिकृत पोर्टलवर पडताळणी करणे उत्तम.
प्रश्न: उलाढाल शून्य असली तरी रिटर्न भरावे लागते का?
होय, जीएसटी नोंदणी घेतल्यानंतर उलाढाल शून्य असली तरी “निल रिटर्न” (Nil Return) भरणे बंधनकारक आहे, अन्यथा विलंब शुल्क लागू शकते.
निष्कर्ष
सप्टेंबर 2026 मधील या तारखा वेळेत पाळल्यास दंड, व्याज आणि अनावश्यक ताण टाळता येतो. जीएसटी फायलिंग, नोंदणी किंवा नोटीसच्या बाबतीत तज्ज्ञ मार्गदर्शन हवे असल्यास रिन्सन बिझनेसशी संपर्क साधा — आम्ही तुमच्या व्यवसायाचे संपूर्ण अनुपालन वेळेवर आणि योग्य पद्धतीने पूर्ण करण्यास मदत करतो. नोंदणीपासून ते रिटर्न फायलिंगपर्यंत आणि नोटीस हाताळण्यापर्यंत, प्रत्येक टप्प्यावर आमची टीम तुमच्यासोबत असते.
