मुंबईतील कैवल्यधाम योगिक सेंटरच्या भाडेपट्ट्याचे सवलतीच्या दरात नूतनीकरण मंजूर

मुंबई, ८ सप्टेंबर २०२६: मुंबईतील कैवल्यधाम ईश्वरदास चुनीलाल योगिक सेंटरच्या भाडेपट्ट्याचे सवलतीच्या दरात नूतनीकरण करण्यास राज्य मंत्रिमंडळाने मंजुरी दिली आहे.

कैवल्यधाम सेंटरची पार्श्वभूमी

कैवल्यधाम हे भारतातील योगशिक्षण व संशोधन क्षेत्रातील एक जुने व नामांकित केंद्र मानले जाते. या संस्थेमार्फत योगशिक्षण, प्रशिक्षण व संशोधनाचे कार्य अनेक वर्षांपासून सुरू आहे.

निर्णयाचे स्वरूप

शासकीय जमिनीवर उभ्या असलेल्या या संस्थेच्या भाडेपट्ट्याची मुदत संपल्यानंतर त्याचे नूतनीकरण सवलतीच्या दराने करण्याचा निर्णय मंत्रिमंडळाने घेतला आहे, जेणेकरून संस्थेचे योगविषयक कार्य अखंडपणे सुरू राहील.

महत्त्व

योग व निरोगी जीवनशैलीला प्रोत्साहन देणार्या अशा सामाजिक व सांस्कृतिक संस्थांना पाठबळ देण्याच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.

संस्थेची पार्श्वभूमी व निर्णयाचे स्वरूप

कैवल्यधाम ईश्वरदास चुन्नीलाल योगिक सेंटर हे मुंबईतील भुलेश्वर भागात योग, प्राणायाम, निसर्गोपचार आणि आयुर्वेद या क्षेत्रांत प्रशिक्षण, शिक्षण व उपचार सुविधा पुरवणारी संस्था आहे. संस्था वैज्ञानिक संशोधन आणि पदव्युत्तर पदविका अभ्यासक्रमही चालवते. ८ सप्टेंबर २०२६ रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखालील राज्य मंत्रिमंडळ बैठकीत या संस्थेच्या सार्वजनिक हितकारी आरोग्य व निरोगीपणाच्या कार्याची दखल घेत भाडेपट्टा ३० वर्षांसाठी अवघ्या १२ रुपये वार्षिक नाममात्र दराने नूतनीकृत करण्यास मान्यता देण्यात आली.

कैवल्यधाम योगिक केंद्राची पार्श्वभूमी

मुंबईतील भुलेश्वर भागात असलेले कैवल्यधाम ईश्वरदास चुन्नीलाल योगिक सेंटर हे योग, प्राणायाम, निसर्गोपचार आणि आयुर्वेद या क्षेत्रांत शिक्षण, प्रशिक्षण आणि उपचार सुविधा पुरवणारी एक नामांकित संस्था आहे. संस्थेमार्फत शास्त्रीय संशोधन, पदव्युत्तर पदविका अभ्यासक्रम आणि दैनंदिन योग सत्रे चालवली जातात. ९ सप्टेंबर २०२६ रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत या संस्थेचा भाडेपट्टा ३० वर्षांसाठी नूतनीकरण करण्यास मान्यता देण्यात आली, तोही वार्षिक केवळ १२ रुपये या सवलतीच्या दराने.

सवलतीच्या दराचे समर्थन कशामुळे?

मंत्रिमंडळाने या संस्थेचे आरोग्य आणि निरामयता क्षेत्रातील “जनहितार्थ कार्य” लक्षात घेऊन हा सवलतीचा दर मंजूर केला आहे. योग आणि निसर्गोपचार क्षेत्रात कैवल्यधामचे योगदान राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळखले जाते. अशा संस्थांना शासनाकडून पाठबळ मिळाल्याने सर्वसामान्य नागरिकांना परवडणाऱ्या दरात योग व आरोग्यविषयक सेवा उपलब्ध होण्यास मदत होते, तसेच पारंपरिक भारतीय आरोग्यपद्धतींच्या संवर्धनालाही चालना मिळते.

व्यापक संदर्भ – याच बैठकीतील इतर निर्णय

याच मंत्रिमंडळ बैठकीत चेंबूर येथील भिक्खू संघ युनायटेड बौद्ध मिशनलाही जमीन हस्तांतरणास मान्यता देण्यात आली, तसेच शासकीय भूखंडांच्या भाडेपट्टा नूतनीकरण धोरणाला ४९ वर्षांपर्यंत मुदतवाढ देण्याचा निर्णयही घेण्यात आला. यावरून राज्य सरकार सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक संस्थांना दीर्घकालीन स्थैर्य देण्यावर भर देत असल्याचे दिसून येते.

योग आणि निसर्गोपचार शिक्षणाचा वारसा

कैवल्यधाम संस्थेची स्थापना शतकाहून अधिक काळापूर्वी झाली असून, भारतीय योगशास्त्राच्या शास्त्रीय अभ्यासाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळवून देण्यात या संस्थेचा मोठा वाटा आहे. जगभरातील अनेक विद्यार्थी आणि संशोधक येथे योग व निसर्गोपचारावरील प्रगत अभ्यासक्रमांसाठी येतात, त्यामुळे या संस्थेचे भारताच्या सॉफ्ट पॉवर आणि आरोग्य पर्यटन क्षेत्रातही महत्त्वाचे योगदान आहे.

निष्कर्ष

एकंदरीत, या निर्णयाचे दूरगामी सकारात्मक परिणाम संबंधित घटकांना तसेच राज्याच्या व्यापक विकासाला मिळण्याची अपेक्षा तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे. पुढील काळात याच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीवर सर्वांचे लक्ष असेल.

तज्ज्ञांची प्रतिक्रिया

संबंधित क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी या निर्णयाचे स्वागत करताना, याची अंमलबजावणी काटेकोरपणे आणि नियोजित वेळेत झाल्यास याचा खरा फायदा लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचेल असे मत व्यक्त केले आहे. यासाठी संबंधित शासकीय यंत्रणांनी नियमित पाठपुरावा करणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

पुढील काळात याबाबतचे अद्ययावत तपशील आणि अंमलबजावणीची प्रगती याविषयी अधिक माहिती समोर येताच वाचकांना कळवली जाईल. तोपर्यंत संबंधित लाभार्थ्यांनी अधिकृत सरकारी स्रोतांद्वारेच माहितीची खात्री करून घ्यावी असे आवाहन करण्यात येत आहे.

अशा उपक्रमांच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक, लाभार्थी आणि संबंधित घटकांपर्यंत शासकीय योजनांचे लाभ अधिक प्रभावीपणे पोहोचवण्याचा प्रयत्न सातत्याने केला जात आहे.